Logo
გაძლიერებული ძებნა
«    სექტემბერი 2018    »
ორსაოთხუპაშაკვ
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
Advertisement on this site
არქივი

ივნისი 2018 (1)
იანვარი 2018 (2)
დეკემბერი 2017 (2)
ნოემბერი 2017 (1)
მაისი 2017 (3)
აპრილი 2017 (1)
Datalife Engine
კატეგორიები
პოპულარული
გამოკითხვა
რა უფრო პრიორიტეტულია თქვენთვის რომ გაკეთდეს სვირში

გზის მოასფალტირება
ელექტრო სისტემის მოწესრიგება
გაზიფიცირება
წყლის გაყვანა
სხვა



ლელა ხიდაშელის ბლოგი
აირმაქსი
რეკლამა
Advertise on this site
ლაზერი ლაზერი ალბათ ყველა თქვენგანს უნახავს, მაგრამ ცოტამ თუ იცის მისი მუშაობის პრინციპი. ამ მოკლე სტატიაში მე შევცდები რაც შეიძლება გასაგებ ენაზე მოგიყვეთ მისი საიდუმლოს შესახებ.
მეცნიერულად ლაზერი განიმარტება, როგორც ელექტრომაგნიტური გამოსხივების წყარო ხილულ, ინფრაწითელ და ულტრაიისფერ დიაპაზონებში. მისი მუშაობის პრინციპი ემყარება ატომების და მოლეკულების ინდუცირებულ გამოსხივებას. სიტყვა "ლაზერი" შედგება იმ სიტყვების პირველი ასოებისაგან, რომლებიც შედის ინგლისურ ფრაზაში : Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation. ქართულად ეს ასე ითარგმნებაა: სინათლის გაძლიერება იძულებითი გამოსხივების შედეგად. საბჭოთა კავშირში ტერმინ ლაზერსაც მოუძებნეს შესაფერისი სახელწოდება და ოპტიკური კვანტური გენერატორი უწოდეს. ლაზერი 1960 წელს შეიქმნა. მას წინ უსწრებდა მაზერის შექმნა (1955). სწორედ ამ ორი ტექნოლოგიური საოცრების შექმნამ დაუდო სათავე ფიზიკის ახალ მიმართულებას: კვანტურ ელექტრონიკას.
სინათლის სხვა წყაროებისაგან განსხვავებით ლაზერს აქვს უნიკალური თვისებები, რომლებიც დაკავშირებულია მისი გამოსხივების კოჰერენტულობასთან და მაღალ მიმართულობასთან. სითბური წყაროს გამოსხივება ვრცელდება ყველა მიმართულებით და ავსებს სრულ სივრცით კუთხეს. სინათლის მიმართული ნაკადის მისაღებად ამ შემთხვევაში იყენებენ დიაფრაგმების, სარკეების და ლინზების რთულ სისტემებს, რომლებშიც ძალზე დიდია ენერგიის დანაკარგი. არავითარ ოპტიკურ სისტემას არ შეუძლია მოგვცეს გასანათებელი ობიექტის ზედაპირზე გამოსხივების იმაზე მეტი სიმძლავრე, ვიდრე თვით სინათლის წყაროს სიმძლავრეა. სითბური წყაროს გამოსხივება არამონოქრომატულია და მოიცავს გამოსხივებული ტალღების სიგრძეების საკმაოდ ფართო ინტერვალს. გამოსხივების მონოქრომატულობის გაზრდის მიზნით იყენებენ მონოქრომატორებს, მაგრამ მონოქრომატიზაციის მიღწევა შეიძლება მხოლოდ დიდი ენერგიის დაკარგვის ხარჯზე.
კოჰერენტული სინათლის წყაროს შექმნა მოხერხდა მხოლოდ ლაზერის გამოგონების გზით. ლაზერში გამოყენებულია აგზნებული ატომების მიერ სინათლის გამოსხივების პრინციპულად განსხვავებული მეთოდი, რომელიც ძალიან მცირე გაშლის კუთხის მქონე კოჰერენტული სინათლის ნაკადების მიღების საშუალებას იძლევა. კვანტური გადასვლის დროს ელექტრონი ნახტომისებურად გადადის ერთი ენერგეტიკული დონიდან მეორეზე. ამასთან თუ გადასვლა ხდება მაღალი ენერგეტიკული დონიდან დაბალზე ელექტრონი გასცემს ენერგიას. თუ, პირიქით, ელექტრონი გადადის დაბალი ენერგეტიკული დონიდან მარალზე, ის შთანთქავს ენერგიას. იმ შემთხვევაში, როცა აგზნებულ დონეზე მყოფი ელექტრონი ყოველგვარი ზემოქმედების გარეშე უბრუნდება ძირითად ენერგეტიკულ დონეს და გამოასხივებს კვანტს, საქმე გვაქვს სპონტანურ გამოსხივებასთან. მაგრამ სპონტანური გამოსხივების გარდა ცნობილია ატომების ე.წ. ინდუცირებული გამოსხივებაც. ამ შემთხვევაში ენერგიის კვანტის მოქმედებით აგზნებული ატომი ზედა ენერგეტიკული დონიდან გადადის ქვედა ენერგეტიკულ დონეზე და გამოასხივებს ისეთივე ენერგიის კვანტს.
ლაზერებს ყოფენ ჯგუფებად: 1. გარემოში დასახლების ინვერსიის გზით, 2. მუშა გარემოთი (მყარი დიელექტრიკები, აირები, სითხეები), 3. რეზონატორების კონსტრუქციით, 4. მუშაობის რეჟიმით (უწყვეტი, იმპულსური).
ლაზერის შექმნამ წაშალა თვისობრივი განსხვავება ოპტიკასა და რადიოელექტრონიკას შორის. ყველა რადიოტექნიკური მეთოდი პრინციპულად შესაძლებელია ოპტიკურ დიაპაზონშიც იქნეს გადატანილი. ლაზერით მიღწელი ტემპერატურა აჭარბებს 20 მილიონ კელვინს. თანამედროვე ლაზერების სიმძლავრე კი ბევრად აღემატება მძლავრი ელექტროსადგურების სიმძლავრეს. ყოფაცხოვრებაში ლაზერები გამოიყენება მედიცინაში, გეოლოგიაში, კოსმოსურ და კომპიუტერულ ტექნოლოგიებში, სამხედრო საქმეში და ა.შ.

ავტორი: გიორგი ბერიძე
 
 (ხმები: 0)


მსგავსი ინფორმაცია


�������� ���� ������ ���������
������� ���
საიტები
ვალუტის კურსი
თბილისის დრო
რადიო იმერი
>
ამინდი
დიზაინი რედაქტირებულია ბესიკი წაქაძის მიერ